بيان آيهء 103 لغت اطمأننتم : آرامش يافتيد ، از اطمينان به معناى آرامش يافتن . اطمينان هم گفته شده است . مقصود فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ : هنگامى كه نماز را به پايان رسانيد ، حال آنكه با دشمن روبرو هستيد . فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً : خدا را در حال قيام و در حال نشستن ، ياد كنيد . وَ عَلى جُنُوبِكُمْ : و هنگامى كه بر پهلو آرميده‌ايد . اين عبارت محلا منصوب و عطف است بر ما قبل ، يعنى خداى را در اين حالات - در حال نشستن و ايستادن و خوابيدن - ياد كنيد ، شايد شما را در برابر دشمن يارى كند و ظفر بخشد . نظير « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » ( سوره انفال 45 ) اى مردم مؤمن ، آن گاه كه با جمعى ملاقات كنيد ، تا بتقدم باشيد و خداوند را ياد كنيد ، شايد رستگار شويد ) اين نظر ، از ابن عباس و بيشتر مفسران است . ابن مسعود گويد : يعنى هنگامى كه ارادهء نماز كنيد ، اگر سالم هستيد نماز را ايستاده و اگر قادر بر ايستادن نيستيد ، نماز را نشسته و اگر قادر بر نشستن نيستيد ، نماز را خوابيده بخوانيد . روايت شده است كه وى بدنبال تفسير اين آيه ، چنين گفت ، هيچكس را خداوند ، در ترك ذكر معذور نداشته ، مگر آنكه عقل را از كف داده باشد . . . فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ : هر گاه آرامش يافتيد ، نماز را بپاى داريد . در بارهء تاويل اين جمله اختلاف است :